Hasta Yakınları İçin Rehber: Anne ve Babanızın Fizik Tedavisi

Yakınınızın durumuna en yakın başlığı seçin:

• Protez ameliyatı olacak ya da yeni oldu: Kalça ve diz protezi sonrası ve evi protez ameliyatına hazırlama
• Kalçasını kırdı: Kalça kırığı sonrası rehabilitasyon
• İnme (felç) geçirdi: İnme sonrası rehabilitasyon ve inme sonrası ilk 3 ay
• Sık düşüyor ya da düşmekten korkuyor: Denge bozukluğu ve düşme riski ve evde düşmeyi önleme
• Kemik erimesi var: Osteoporozda fizik tedavi
• Parkinson ya da unutkanlık var: Parkinson ve demans ve Alzheimer'da hareket
• Yataktan çıkamıyor: Yatağa bağımlı hasta rehabilitasyonu
• Dizleri ağrıyor, merdiven çıkamıyor: Kireçlenmede fizik tedavi

Her aile için doğru merkez farklıdır. Karar vermeden önce aşağıdaki soruları sorabilirsiniz. Bu soruları merkezimiz için de sormanızı isteriz.

1. Tedavi planını kim yapıyor? Fizik tedavi planı, fiziksel tıp ve rehabilitasyon (FTR) uzmanı hekimin muayenesinden sonra belirlenmelidir. SGK da rapor için bunu şart koşar.
2. SGK anlaşması var mı? Varsa, katılım payı ve ilave ücretin kayıtta yazılı olarak anlatılıp anlatılmadığını sorun.
3. Her seansta aynı fizyoterapist mi olacak? Aynı kişiyle çalışmak, ileri yaştaki hastanın kendini güvende hissetmesine yardım eder.
4. Bina erişilebilir mi? Asansör, rampa, engelli tuvaleti ve bekleme alanında oturma yeri olup olmadığını öğrenin.
5. Ulaşım kolay mı? Haftada birkaç gün gidip gelmek gerekecek. Toplu taşımaya yakınlık ve otopark önemlidir.
6. Refakatçi seansa girebilir mi? İlk seanslarda yanında olmak, egzersizleri öğrenmeniz için değerlidir.
7. Ev programı veriliyor mu? Seanslar arasındaki günlerde ne yapılacağının yazılı olarak verilmesi işe yarar.
8. Merkeze gelmek zorsa seçenek var mı? Evden alma ve bırakma (servis) hizmeti olup olmadığını sorun.

Randevuyu 0312 230 60 40 numaralı telefondan ya da 0544 286 81 01 numaralı WhatsApp hattından alabilirsiniz. Aradığınızda şu bilgiler planlamayı kolaylaştırır:

• Yakınınızın adı ve yaşı
• Tanısı ya da şikâyeti, varsa ameliyat veya taburcu tarihi
• Şu anki durumu: Yardımsız yürüyor mu, baston veya yürüteç kullanıyor mu, merdiven çıkabiliyor mu?
• Size uygun gün ve saatler
• Kadın veya erkek fizyoterapist tercihi
• Merkeze gelmekte zorlanıyorsa, evden alma ve bırakma hizmeti ihtiyacı

İlk muayeneye yakınınızla birlikte gelmenizi öneririz. Yanınızda getirilecek belgeleri ilk ziyaret rehberimizde listeledik. SGK kuralları için SGK ile fizik tedavi sayfamıza bakabilirsiniz.

Başka şehirde yaşıyorsanız

Randevuyu uzaktan alabilirsiniz. Mümkünse ilk muayeneye katılın; hekimle yüz yüze konuşmak sonraki süreci kolaylaştırır. Katılamıyorsanız, hastanın onayıyla bilgi verebileceğimiz bir yakın adı ve telefonu bırakın. Evde yakınınıza destek olacak bir kişiyi belirleyin ve ev programını onun da öğrenmesini sağlayın.

Seanslar haftada birkaç gündür. Geri kalan zaman evde geçer. Evde yapılanlar, tedavinin önemli bir parçasıdır.

Egzersizlere eşlik edin, yerine yapmayın. Ev programını birlikte okuyun. Yakınınızı hatırlatın ve cesaretlendirin. Ağrı ya da baş dönmesi olursa egzersizi bırakıp fizyoterapiste haber verin.

Aşırı korumayın. Sevgiyle her işi onun yerine yapmak isteyebilirsiniz. Ancak kendi başına kalkmak, giyinmek ve yürümek, kas gücünü korumanın yoludur. Güvenli olduğu sürece yapabildiği işi ona bırakın.

Evi güvenli hale getirin. Kaygan halıları kaldırın, geceleri koridoru aydınlatın, banyoya tutunma barı taktırın. Oda oda kontrol listesini evde düşmeyi önleme rehberimizde bulabilirsiniz.

Küçük gelişmeleri fark edin. "Bugün koridoru baston olmadan yürüdün" gibi somut bir cümle, genel övgüden daha çok motive eder.

İlaçları takip edin. Haftalık ilaç kutusu kullanın. Baş dönmesi, uyku hali ya da ani yorgunluk fark ederseniz hekimine bildirin.

Merkeze gelmekte zorlanıyorsa evden alma ve bırakma (servis) hizmeti hakkında bilgi için bizi arayabilirsiniz.

Yaşlı bir yakına bakmak, iş ve ev hayatının üstüne eklenen ağır bir yüktür. Zamanla yorgunluk, uykusuzluk, öfke ya da suçluluk hissi ortaya çıkabilir. Bu duygular bir zayıflık değildir; sizin de desteğe ihtiyacınız olduğunu gösterir.

Aşağıdaki işaretlere dikkat edin:

• Sürekli yorgunluk ve dinlenince geçmeyen bitkinlik
• Uyku bozukluğu
• Yakınınıza ya da çevrenize karşı sık öfkelenmek
• Kendi sağlık kontrollerinizi sürekli ertelemek
• Sevdiğiniz şeylerden keyif alamamak

Yapabilecekleriniz:

• Bakımı paylaştırın. Kardeşler ve diğer aile üyeleri arasında haftalık bir görev listesi yapın. Kim hangi gün seansa götürecek, kim ilaçları takip edecek, net olsun.
• Kendinize düzenli zaman ayırın. Kısa bir yürüyüş ya da bir arkadaşla buluşma, dayanıklılığınızı korur.
• Yardım istemekten çekinmeyin. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ALO 183 Sosyal Destek Hattı, yaşlı bakımıyla ilgili hizmetler hakkında bilgi verir. Sağlık Bakanlığı'nın evde sağlık hizmeti için 444 38 33 numaralı hattı arayabilirsiniz.
• Kendi hekiminize başvurun. Uzun süren çökkünlük, uykusuzluk ya da çaresizlik hissi yaşıyorsanız bu konuyu kendi hekiminizle konuşun.

Aşağıdaki durumlarda randevuyu beklemeyin; 112'yi arayın ya da acil servise başvurun:

• Yüzde kayma, kolda veya bacakta ani güç kaybı, konuşmada bozulma
• Düşme sonrası kalçada şiddetli ağrı, bacağa yük verememe ya da başını çarpma
• Ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Baldırda ani şişlik, kızarıklık ve ağrı, özellikle ameliyat sonrası
• Ani başlayan bilinç bulanıklığı veya davranış değişikliği

• SGK ile fizik tedavi: rapor, seans ve ödeme kuralları
• İlk ziyaret: ilk gün adım adım ve getirilecekler
• Ulaşım: Ankaray, otobüs ve araçla geliş
• Evde düşmeyi önleme
• Protez ameliyatına evi hazırlama
• İnme sonrası ilk 3 ay
• Sık sorulan sorular