Boyun Fıtığı Fizik Tedavi Ankara

Boyun omurlarının arasındaki yastıkçıklara disk denir. Boyun fıtığı, bu diskin bir bölümünün taşarak kola giden sinire ya da omuriliğe baskı yapmasıdır. Boyun ağrısı, kürek kemiğine ve kola yayılan sızı, parmaklarda uyuşma bu durumun sık belirtileridir. Ankara Maltepe'deki merkezimizde boyun fıtığı fizik tedavi süreci, FTR uzmanı hekimimizin muayenesiyle başlar.

İleri yaşta boyun şikâyetlerinin önemli bir kısmına kireçlenme de eşlik eder. Buna tıpta servikal spondiloz denir. Disk yüksekliğinin azalması ve eklemlerdeki kemik çıkıntıları da sinir kanallarını daraltabilir. Bu nedenle tedavi, yalnızca MR görüntüsüne göre değil, sizin şikâyetlerinize ve muayene bulgularına göre planlanır.

Boyun fıtığında fizik tedavinin amacı ağrıyı azaltmak, boyun ve omuz hareketini artırmak ve günlük işleri kolaylaştırmaktır. Kılavuzlar, tek bir yöntem yerine egzersiz ve manuel tedavinin birlikte kullanılmasını önerir. Her seansta aynı fizyoterapistle çalışırsınız.

Hangi belirtilerle gelinir?

Boyunda ağrı ve tutulma, başı çevirmekte zorlanma
Omuza, kürek kemiği arasına ya da kola yayılan ağrı
Parmaklarda uyuşma, karıncalanma
Kolda ya da elde güçsüzlük, bardak tutarken zorlanma
Ense kökünden başlayıp başa yayılan baş ağrısı
Uzun süre telefona, kitaba ya da televizyona bakınca artan ağrı

Omuz ağrısı bazen boyundan kaynaklanır, bazen de omuzun kendisinden. İkisi birbirine karışabilir. Muayenede bu ayrımı dikkatle yaparız. Ayrıntılar: omuz ağrısı.

Fizik tedaviye ne zaman başlanmalı?

Boyun ağrısında da uzun süre hareketsiz kalmak önerilmez. Ağrının izin verdiği ölçüde boynunuzu nazikçe hareket ettirmeniz iyileşmeyi destekler. Boyunluk, hekim önermedikçe uzun süre kullanılmamalıdır.

Şu durumlarda muayene için başvurmanız uygun olur:

Ağrınız birkaç hafta içinde azalmıyorsa
Ağrı kola yayılıyor ya da parmaklarda uyuşma yapıyorsa
Uykunuz ve günlük işleriniz etkileniyorsa
Boyun ağrınız sık sık tekrarlıyorsa

İlk muayene ve değerlendirmede neye bakıyoruz?

Nörolojik muayene: Kol ve el kaslarının gücüne, reflekslere ve derideki his durumuna bakılır. Hangi sinirin etkilendiği hakkında ipucu verir.
Spurling testi: Hekim başınızı hafifçe yana ve geriye eğip nazikçe bastırır. Kola yayılan ağrınız bu sırada tekrarlanıyorsa, sinir sıkışması olasılığı artar. Test dikkatle ve kısa süreli yapılır.
Hareket açıklığı: Başınızı ne kadar çevirebildiğiniz, eğebildiğiniz ölçülür.
Duruş değerlendirmesi: Baş ve omuzların öne kayıp kaymadığına, sırtın kamburlaşıp kamburlaşmadığına bakılır.
VAS: Ağrınızı 0 ile 10 arasında puanlarsınız.
Boyun Özürlülük İndeksi: Kişisel bakım, okuma, uyku, araç kullanma gibi on alanda zorlanmanızı soran kısa bir ankettir. Türkçe sürümü vardır.
Elde ince beceri ve yürüme: Düğme ilikleme, yazı yazma ve yürüyüş gözlenir. Bunlardaki bozulma, omuriliğe baskı olup olmadığı hakkında önemli bir işarettir.

Önceki MR, röntgen ve EMG (sinir ileti testi) raporlarınızı getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır. Ölçümleri tedavi boyunca tekrarlayarak ilerlemenizi izleriz.

Tedavi sürecinde neler yapıyoruz?

Tedavi planı, FTR uzmanı hekimin muayenesinden sonra belirlenir. Fizyoterapistiniz planı uygular ve ilerlemenizi hekimle paylaşır. Programda genellikle şunlar yer alır:

Egzersiz: Boynun derin kaslarını ve kürek kemiği çevresindeki kasları çalıştıran hareketler. Başı dik tutmayı kolaylaştıran duruş egzersizleri. Ayrıntılar: egzersiz tedavisi.
Manuel terapi: Boyun ve sırt eklemlerine nazik mobilizasyon, kaslara yumuşak doku teknikleri. İleri yaşta ve kemik erimesinde hızlı itme hareketleri yerine yavaş, kontrollü teknikler tercih edilir. Ayrıntılar: manuel terapi.
Sinir mobilizasyonu: Kola giden sinirin daha rahat hareket etmesine yardım eden nazik kol ve boyun hareketleri.
Traksiyon: Kola yayılan ağrısı olan bazı hastalarda, hekim uygun görürse aralıklı boyun çekme, egzersizle birlikte kullanılabilir.
Destekleyici yöntemler: Sıcak uygulama veya elektroterapi, bazı hastalarda kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak tek başına tedavi değildir. Ayrıntılar: elektroterapi.
Günlük yaşam eğitimi: Telefon ve tablet kullanımı, okuma, uyku pozisyonu ve yastık seçimi üzerine pratik öneriler.

Tedavi ne kadar sürer?

Seans sayısını ve sıklığını hekiminiz belirler. Kısa süreli bir ağrıda birkaç haftalık program yeterli olabilir. Kolda uyuşma ya da güçsüzlük varsa ya da ağrı aylardır sürüyorsa süre uzayabilir. Kesin bir seans sayısı vermek doğru olmaz.

Merkezimizde bir seans yaklaşık 60 dakika sürer. Kolda his ve güç kaybının düzelmesi, ağrının azalmasından daha uzun zaman alabilir. Bu süreçte sabırlı olmak ve ev programını sürdürmek önemlidir.

Evde neler yapabilirsiniz?

Sık sık mola verin: Telefona, kitaba ya da el işine uzun süre eğilmeyin. Yarım saatte bir başınızı dikleştirip omuzlarınızı birkaç kez geriye doğru çevirin.
Ekranı göz hizasına alın: Telefonu ve tableti aşağıda değil, göz hizanıza yakın tutun.
Yastık: Boynunuzu gövdenizle aynı hizada tutan bir yastık seçin. Üst üste iki yastık kullanmayın.
Sıcak uygulama: Kas gerginliğinde, araya havlu koyarak 15–20 dakika ılık uygulama rahatlatabilir.
Ağır taşımayın: Pazar filelerini iki elinize eşit dağıtın ya da tekerlekli çanta kullanın.
Dikkatli dönüş: Başınızı çevirmekte zorlanıyorsanız araç kullanmadan önce hekiminize danışın.

Elinizde uyuşma varsa sıcak su, ütü ve ocak kullanırken yanık riskine dikkat edin.

Yakınlar için

Boyun ağrısı yaşayan anne ya da babanız, başını çevirirken ve merdivende aşağı bakarken zorlanabilir. Bu da düşme riskini artırabilir. Evde yeterli aydınlatma ve merdivende tırabzan olmasına dikkat edin. Ayrıntılar: evde düşmeyi önleme.

Seanslara eşlik edebilir, ev egzersizlerini birlikte öğrenebilirsiniz. Elde beceriksizlik, yürüyüşte dengesizlik ya da yeni başlayan idrar sorunu fark ederseniz beklemeyin, hemen hekime bildirin. Merkeze gelmekte zorlanıyorsanız evden alma ve bırakma (servis) hizmeti hakkında bilgi için bizi arayın. Daha fazlası için hasta yakını rehberimize bakın.

Hangi durumda hemen hekime başvurmalı?

Aşağıdaki belirtiler omuriliğe baskı ya da başka ciddi bir sorunun işareti olabilir. Beklemeden hekime başvurun:

Ellerde beceriksizlik: düğme iliklemekte, yazı yazmakta, madeni para almakta yeni başlayan zorluk
Yürürken dengesizlik, bacaklarda sertlik ya da güçsüzlük
İki kolda birden uyuşma veya güçsüzlük
Yeni başlayan idrar ya da dışkı kontrolü sorunu
Ateşle birlikte boyun ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı ya da geçmişte kanser tanısı
Düşme veya kaza sonrası başlayan boyun ağrısı

Şu durumlarda ise 112'yi arayın: Ani başlayan çok şiddetli baş-boyun ağrısı; boyun ağrısıyla birlikte konuşma bozukluğu, yüzde kayma, görme kaybı ya da bir tarafta güçsüzlük. Bunlar inme belirtisi olabilir.

SGK ile tedavi

Merkezimiz SGK anlaşmalıdır. SGK kapsamında fizik tedavi için FTR uzmanı hekim muayenesi ve raporu gerekir. Seans sayısı ve varsa katılım payı SGK kurallarına göre belirlenir. Adımları SGK ile fizik tedavi rehberimizde anlattık. İlk gün neler olacağını ilk ziyaret sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Boyun fıtığı fizik tedavi kaç seans sürer?

Seans sayısı kişiye göre değişir. Ağrının süresi, kolda uyuşma ya da güçsüzlük olup olmadığı ve genel sağlık durumunuz belirleyicidir. FTR uzmanı hekimimiz muayeneden sonra birkaç haftalık bir plan yapar ve ilerlemenize göre günceller. SGK'nın aynı bölge için yıllık seans kuralları da dikkate alınır. Seanslardan sonra ev programınız devam eder.

Boyun fıtığında fizik tedavi işe yarar mı?

Boyundan kola yayılan ağrı birçok kişide zamanla hafifler. Egzersiz ve manuel tedaviyi birleştiren programlar, bu süreçte ağrıyı azaltmaya ve boyun hareketini artırmaya yardımcı olabilir. Tek bir yöntem yerine birkaç yöntemin birlikte kullanılması önerilir. Sonuç kişiden kişiye değişir; kesin bir sonuç vaat edilemez.

Boyun fıtığında traksiyon (boyun çekme) yapılır mı?

Kola yayılan ağrısı olan bazı hastalarda, hekim uygun görürse aralıklı traksiyon egzersiz ve manuel tedaviyle birlikte kullanılabilir. Tek başına uygulandığında etkisi sınırlıdır. İleri yaşta, ciddi kemik erimesi, boyun eklemlerinde gevşeklik veya bazı damar sorunlarında uygun olmayabilir. Karar muayeneden sonra verilir.

Boyun fıtığında hangi yastık kullanılmalı?

Herkese uyan tek bir yastık yoktur. Amaç, yatarken boynunuzun gövdenizle aynı hizada kalmasıdır. Yan yatıyorsanız omuz genişliğinizi dolduracak kadar, sırtüstü yatıyorsanız daha alçak bir yastık genellikle rahat eder. Çok yüksek ya da üst üste iki yastık kullanmaktan kaçının. Fizyoterapistiniz uyku pozisyonunuza göre öneride bulunabilir.

Boyun fıtığı için masaj ya da 'boyun kütletme' iyi gelir mi?

Nazik yumuşak doku teknikleri bazı hastalarda rahatlama sağlayabilir. Ancak boyna hızlı ve kuvvetli itme hareketleri, özellikle ileri yaşta ve kemik erimesinde risk taşır. Bu nedenle eğitimsiz kişilere boynunuzu 'kütletmeyin'. Fizyoterapistiniz, hekiminizin planına uygun, kontrollü ve nazik teknikler seçer. Bu teknikler her zaman egzersizle birlikte uygulanır.

Boyun fıtığı fizik tedavisi SGK kapsamında mı?

Merkezimiz SGK anlaşmalıdır. SGK kapsamında fizik tedavi için FTR uzmanı hekim muayenesi ve raporu gerekir. Seans sayısı ve katılım payı SGK kurallarına göre belirlenir. Muayeneye gelirken kimliğinizi ve varsa MR, röntgen ve EMG raporlarınızı getirin. Ayrıntıları SGK rehberimizde bulabilirsiniz. Sorularınız için hasta danışmanımıza telefonla da ulaşabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz.

Yararlanılan kaynaklar (6)