Ameliyat Sonrası Fizik Tedavi Ankara

Ameliyat, sorunun onarıldığı adımdır. Vücudun yeniden güçlenmesi ise ameliyattan sonra başlar. Özellikle ileri yaşta birkaç günlük yatak dönemi bile kasları zayıflatır, dengeyi bozar ve yorgunluğu artırır. Ankara Maltepe'deki merkezimizde ameliyat sonrası fizik tedaviyi, ameliyatınızı yapan cerrahın önerileriyle uyumlu biçimde planlıyoruz.

Ameliyat sonrası rehabilitasyonun amacı sade ve somuttur: Güvenle yataktan kalkmak, yürümek, merdiven çıkmak, kendi bakımınızı yapmak ve ameliyat öncesi işlerinize dönmek. Bunun için hareket açıklığı, kas gücü, denge ve dayanıklılık birlikte çalışılır.

Tedavi planı, FTR uzmanı hekimimizin muayenesinden sonra belirlenir. Cerrahınızın koyduğu kısıtlamalar, örneğin "ilk altı hafta bacağa tam yük verme" gibi kurallar, planın temelidir. Her seansta aynı fizyoterapistle çalışırsınız, isterseniz yakınınız da seansa eşlik edebilir.

Kimler için?

Bu sayfa, aşağıdaki ameliyatlardan sonra fizik tedaviye yönlendirilen kişiler içindir:

Kırık ameliyatları: Bilek, kol, ayak bileği, diz çevresi kırıklarında plak ve vida ile tespit
Omurga ameliyatları: Bel ya da boyun fıtığı ameliyatı, kanal darlığı ameliyatı
Omuz ameliyatları: Rotator manşet onarımı, omuz protezi
Diz ameliyatları: Menisküs ve bağ ameliyatları. Ayrıntılar: spor yaralanmaları
Genel cerrahi, kalp veya kanser ameliyatları sonrası güç kaybı: Uzun hastane yatışından sonra yürüme ve kondisyonun azalması

Protez ve kalça kırığı ameliyatları için ayrı sayfalarımız var: kalça ve diz protezi sonrası ve kalça kırığı sonrası.

Fizik tedaviye ne zaman başlanmalı?

Birçok ameliyatta hafif hareket, hastanede ilk günlerde başlar. Derin nefes egzersizleri, ayak bileği pompalama hareketleri ve yataktan kontrollü kalkma bu dönemin temelidir. Bunlar akciğer sorunlarının ve pıhtı riskinin azaltılmasına yardımcı olur.

Taburcu olduktan sonra ayaktan fizik tedaviye ne zaman geçileceğini cerrahınız ve FTR hekimimiz birlikte belirler. Bazı ameliyatlarda dokuların iyileşmesi için birkaç hafta beklemek gerekir. Bu bekleme döneminde bile, izin verilen egzersizlere evde devam etmeniz önemlidir.

İlk muayene ve değerlendirmede neye bakıyoruz?

Yara ve şişlik: Dikiş yerinin durumu, kızarıklık, akıntı ve şişlik kontrol edilir.
Hareket açıklığı: Ameliyat edilen eklemin ne kadar bükülüp açılabildiği gonyometre (açı ölçer) ile ölçülür.
Kas gücü: Ameliyat edilen bölge ve çevresindeki kasların gücü test edilir.
VAS: Ağrınızı 0 ile 10 arasında puanlarsınız.
Süreli Kalk ve Yürü testi: Sandalyeden kalkıp üç metre yürüyüp geri dönüp oturmanız ölçülür. Düşme riski hakkında fikir verir.
30 saniye otur-kalk testi: Yarım dakikada kaç kez sandalyeden kalkabildiğiniz sayılır. Bacak gücünü basitçe gösterir.
Yardımcı cihaz ve merdiven: Yürüteç ya da baston kullanımınız ve merdivende nasıl hareket ettiğiniz gözlenir.

Muayeneye epikrizinizi, ameliyat notunu, son röntgenleri ve ilaç listenizi getirmeniz çok yardımcı olur. Özellikle kan sulandırıcı kullanıp kullanmadığınızı mutlaka belirtin.

Tedavi sürecinde neler yapıyoruz?

Tedavi planı, FTR uzmanı hekimin muayenesinden sonra belirlenir. Programda genellikle şunlar yer alır:

Egzersiz: Hareket açıklığını artıran, kasları güçlendiren, dengeyi ve dayanıklılığı geliştiren kademeli hareketler. Ayrıntılar: egzersiz tedavisi.
Yürüme eğitimi: Yürüteçten bastona, bastondan bağımsız yürümeye kontrollü geçiş. Cerrahın yük verme kurallarına uyulur.
Merdiven ve transfer eğitimi: Yataktan, sandalyeden, tuvaletten ve arabadan güvenli kalkış; merdiven inip çıkma.
Manuel terapi: Ameliyat bölgesi çevresindeki sertlikte, uygun dönemde nazik eklem ve yumuşak doku teknikleri. Ayrıntılar: manuel terapi.
Şişlik ve ağrı yönetimi: Soğuk uygulama, bacağı yükseltme, uygun egzersizler.
Kas uyarımı (NMES): Özellikle diz ameliyatlarından sonra ön uyluk kasının çalışmakta zorlandığı dönemde, egzersize destek olarak kullanılabilir. Ayrıntılar: elektroterapi.

Tedavi ne kadar sürer?

Süre ameliyatın türüne göre çok değişir. Basit bir kırık tespitinden sonra birkaç haftalık program yeterli olabilir. Omuz veya bağ ameliyatlarında süreç aylara yayılır. İleri yaşta ek hastalıklar da ilerleme hızını etkiler.

Seans sayısını ve sıklığını hekiminiz belirler, kontrollerde günceller. Merkezimizde bir seans yaklaşık 60 dakika sürer. Program sonunda yazılı bir ev programı alırsınız.

Evde neler yapabilirsiniz?

Kurallara uyun: Cerrahınızın yük verme ve hareket kısıtlamalarını buzdolabının üzerine yazın; evdeki herkes bilsin.
Sık ve kısa hareket: Gün içinde birkaç kez kısa yürüyüş yapın. Uzun süre yatmayın.
Ayak bileği pompası: Otururken ya da yatarken ayak bileklerinizi yukarı-aşağı hareket ettirin. Kan dolaşımına yardımcı olur.
Şişlik: Bacak ameliyatlarında dinlenirken bacağınızı kalp hizasına yakın yükseltin.
Ev düzeni: Kayan halıları kaldırın, sık kullanılan eşyaları el altına alın, banyoya tutunma barı ve oturak koyun, geceleri koridor ışığı bırakın. Ayrıntılar: evde düşmeyi önleme.
Beslenme ve uyku: Yeterli protein ve sıvı alımı, düzenli uyku iyileşmeyi destekler. Özel diyetiniz varsa hekiminize danışın.

Yakınlar için

Ameliyattan sonraki ilk haftalar, hasta kadar yakınları için de yorucu olabilir. Seanslara eşlik edip yürüme ve transfer yöntemlerini birlikte öğrenmeniz, evde güvenli destek vermenizi kolaylaştırır.

Anne ya da babanızın her işini üstlenmek yerine, güvenli olan işleri kendisinin yapmasına fırsat verin. İleri yaşta ameliyat sonrası kısa süreli bilinç bulanıklığı (deliryum) görülebilir. Ani başlayan kafa karışıklığı, huzursuzluk ya da aşırı uykululuk fark ederseniz hekime bildirin.

Merkezimiz Ankaray Maltepe istasyonuna yaklaşık 5 dakika yürüme mesafesindedir. Merkeze gelmekte zorlanıyorsanız evden alma ve bırakma (servis) hizmeti hakkında bilgi için bizi arayın. Daha fazlası için hasta yakını rehberimize bakın.

Hangi durumda hemen hekime başvurmalı?

Şu durumlarda 112'yi arayın:

Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, kan tükürme. Bu akciğere pıhtı atmasının belirtisi olabilir.
Ani bilinç değişikliği, konuşma bozukluğu ya da bir tarafta güçsüzlük

Şu durumlarda da aynı gün hekiminize ya da cerrahınıza ulaşın:

Baldırda tek taraflı şişlik, ağrı, kızarıklık ve sıcaklık (derin ven trombozu şüphesi)
Yarada kızarıklığın yayılması, akıntı, kötü koku ya da ateş
Ameliyat edilen bölgede ani artan ağrı, şekil bozukluğu ya da "yerinden çıktı" hissi
Ameliyat edilen kolda ya da bacakta yeni uyuşma, soğukluk veya renk değişikliği
Omurga ameliyatı sonrası idrar-dışkı kontrolünde sorun ya da kasıkta uyuşma

SGK ile tedavi

Merkezimiz SGK anlaşmalıdır. SGK kapsamında fizik tedavi için FTR uzmanı hekim muayenesi ve raporu gerekir. Seans sayısı ve varsa katılım payı SGK kurallarına göre belirlenir. Adımları SGK ile fizik tedavi rehberimizde anlattık. İlk gün neler olacağını ilk ziyaret sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ameliyattan sonra fizik tedaviye ne zaman başlanır?

Bu, ameliyatın türüne göre değişir. Birçok ameliyatta hafif hareket ve solunum egzersizleri hastanede, ilk günlerde başlar. Ayaktan fizik tedaviye geçiş zamanını cerrahınız ve FTR hekimimiz birlikte belirler. Yara durumu, ağrı kontrolü ve yük verme izni bu kararı etkiler. Beklerken hastanede öğrendiğiniz egzersizlere evde devam edin.

Ameliyat sonrası fizik tedavi kaç seans sürer?

Seans sayısı ameliyatın türüne, ameliyat öncesi durumunuza ve ilerleme hızınıza göre değişir. Basit bir kırık tespitinden sonra birkaç hafta yeterli olabilirken, bağ ameliyatları gibi durumlarda süreç aylara yayılabilir. FTR uzmanı hekimimiz muayeneden sonra plan yapar ve kontrollerde günceller. SGK'nın seans kuralları da dikkate alınır.

Ameliyat sonrası fizik tedavi ağrılı mı olur?

Ameliyat bölgesinde bir süre ağrı ve şişlik olması beklenir. Egzersizler sırasında hafif zorlanma hissedebilirsiniz. Ancak program ağrınızı belirgin biçimde artıracak şekilde yapılmaz. Ağrı kesicinizi hekiminizin önerdiği saatlerde kullanmak egzersize katılımı kolaylaştırır. Seans sonrası ağrı ertesi gün de artmışsa fizyoterapistinize bildirin.

Ameliyat sonrası evde fizik tedavi yapılabilir mi?

Evde fizik tedavi hizmetimiz yoktur. Tedavi merkezimizde, hekim muayenesinden sonra yapılır. Merkeze gelmekte zorlanıyorsanız evden alma ve bırakma (servis) hizmeti hakkında bilgi için bizi arayın.

Ameliyat sonrası fizik tedavi SGK kapsamında mı?

Merkezimiz SGK anlaşmalıdır. SGK kapsamında fizik tedavi için FTR uzmanı hekim muayenesi ve raporu gerekir. Seans sayısı ve katılım payı SGK kurallarına göre belirlenir. Muayeneye kimliğinizi, epikrizinizi (hastane çıkış raporu), ameliyat notunu ve varsa cerrahınızın yazılı önerilerini getirin. Sorularınız için hasta danışmanımıza telefonla da ulaşabilirsiniz.

Ameliyat sonrası yaşlı hastada fizik tedavi neden önemli?

İleri yaşta birkaç günlük yatak dönemi bile kas gücünü ve dengeyi belirgin biçimde azaltabilir. Bu da düşme riskini ve başkasına bağımlılığı artırır. Erken ve kontrollü hareket, bu kaybı sınırlamaya yardımcı olur. Program, kalp, şeker ve tansiyon gibi ek hastalıklar gözetilerek hafif başlar ve adım adım artırılır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz.

Yararlanılan kaynaklar (6)